بسم الله الرحمن الرحيم

لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ
إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاء وَالصَّيْفِ
فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ
الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ


Meali: 1- Kureyş hiç değilse kendilerinin güvenini sağlayıp,insanlara alıştırıp sevdirdiği için.
2 - Kış ve yaz seferlerinde (faydalandıkları andlaşmaların) kadrini bilmiş olmaları için.
3- Beyt’in Rabbine kulluk etsinler.
4-O Rab ki,onları açlıktan kurtarıp doyurdu,kendilerini korkudan kurtarıp güvene kavuşturdu.


Nüzül Sebebi: [b]İslamsız insanlığın din-akıl-can-mal emniyetinden mahrum olduğu bir dönemde Kureyş kavmi Mekke’de yaşıyordu.Mekke tabii şartlar itibariyle çorak bir belde idi.O hali ile sakinlerini geçindirebilecek bir ziraat şartına sahip değildi..
Fakat Allahü Teala’nın lütfu ile dört bir yandan insanlar hac için Mekke’ye geliyorlardı..Onlarla Mekke hem büyük bir gelir sağlıyor,hem de işlek bir Pazar haline geliyordu.Bu beytin sevgisini kullarının kalbine koyan ise Allahü Teala idi.Öbür taraftan Mekkeliler Şam ve Yemen illerine kadar dört bir yana ticaret için emniyet ve güven içinde gidip gelebiliyorlardı..
Yine Allah’ın büyük bir nimeti olarak herkesin ticaret kervanı yağmalanırken Kureyş her yere güven içerisinde girebiliyordu.Kendilerine sataşmak isteyenlere onların; ‘’Allahın haremleriyiz’’ demeleri yetiyordu.Diğer kabile tüccarlarından alınan ağır vergiler,Kureyş tüccarlarından alınmıyordu.Zira Onların sevgisini Cenab-ı Hakk insanların kalbine koymuş ve insanlarla onları kaynaştırmıştı..Bütün bunların Kureyş Araplarını saygın kılması kaçınılmadı..
Son olarak Cenab-ı Hakk fil ashabını helak ederek,Kureyş’in üstünlüğünü bir kez daha tescil etmişti.Bütün bunlara rağmen Kureyş putlara tapıyordu.Kendilerini tevhid dinine çağıran Hz.Muhammed(s.a.v)’in çağrısından sonrada müşrikliklerine devam ettiler.Hz.Muhammed’i yalanlıyorlardı.Kırk yıldır eminliğini kabul ettikleri O(s.a.v) insanı yalanlamakla kalmayıp,işkence ve eziyet ediyorlardı.
İşte Allahü Teala,tüm bunları bir kere daha hatırlatarak şu sözleriyle onları yalnızca Kendisine kulluğa çağırıyordu :

[i]‘’ Kureyş hiç değilse kendilerinin güvenini sağlayıp,insanlara alıştırıp sevdirdiği için…Kış ve yaz seferlerinde (faydalandıkları andlaşmaların) kadrini bilmiş olmaları için…Beyt’in Rabbine kulluk etsinler…O Rab ki,onları açlıktan kurtarıp doyurdu,kendilerini korkudan kurtarıp güvene kavuşturdu… ‘’

KUREYŞ: Darmadağınıkken toplanıp bir araya getirilen,kaynaşan ellerinin ekmeğini yiyen,Hacıları teftiş eden ve güçlü bir deniz hayvanı anlamlarına gelir..

Efendimiz(s.a.v.) Kureyş’in seçkinliği hakkında; ‘’Allahü Teala şu 7 hasletle Kureyş’i üstün kıldı:

1-)Bir kere Ben Onlardanım..
2-)Peygamberlik Onlardan Birine verilmiştir..
3-)Kabe’nin koruması Onlardadır..
4-)Hacılara hizmet etme işi Onlarındır..
5-)Allahü Teala fil ordusuna karşı Onları korumuştur..
6-)Kimsenin Allah’a ibadet etmediği bir zamanda Kureyş Allah’a 10 yıl ibadet etmiştir..
7-)Onlar hakkında bir süre indi ki, O Surede Onlardan başkasının adı anılmamıştır ;O Sure ‘’ Li îlâfi Kureyş’tir..’’



www.mollacami.net